ابو الحسن قزوينى
110
فوايد الصفويه ( فارسى )
كثير الاقتدار كورنر جنرال سرجانشور برونت بهادر از دار الاماره كلكته تشريف شريف به لكهنو آوردند و كورنر معظم مذكور كه سردار جميع فرقه انگليسيه متعينه هند بود ، در مراتب آداب و قدر و منزلت شناسى نسبت به پادشاهزاده بلند اراده فرو گذاشت نكرد ، و در مجمع كه جميع سرداران پوربيه و لوربيه از صغير و كبير و برنا در خدمت كورنر معظم حاضر بودند كه آصف الدوله بهادر تشريف آوردند . آن حضرت ملتفت تسليم معروضه وزير الممالك آصف الدوله بهادر نشدند و كورنر معظم عرض نمودند كه ملازمان آن حضرت شفقت به حال وزير الممالك نمى - فرمايند . آن حضرت در جواب فرمودند كه تربيت پادشاهان بابرى و محبت چون تو سردار كفايت حال من است . « 138 » با اينكه در اين عصر اكثر شهزادگان بابرى به غرض در تملق وزير بىنظير خود بيرون مىآمدند ، مرشدزادهء ايران هرگز متحمل آصف جاه نشدند و در تعدادى بشمردند با آنكه در كمال كربت « 139 » و غربت بودند . استاد خوب فرموده است . مصرع : با وجود احتياج از خلق استغنا خوش است ملخص كلام چون آصف الدوله امان خان بهادر از آن محافل خلد مشاكل ، رخصت شده ( 155 ر ) به محفل خويش رفت و سخن از دانش و تقرير و تحرير و بينش در ميان آمد . فخر العلماء آن زمان تفضل حسين خان كه درين عصر ارسطوى عهد خويش و نايب آصف الدوله بود به عرض كورنر جنرال بهادر رسانيد كه امروز در كشور هند بندگان پادشاهزاده صفوىنژاد در جامعيت كمالات و صفوت صفات صورى و معنوى ، يگانه دوران و مستثنا و وحيد زماناند . از ثقات مسموع شده كه
--> ( 138 ) - برلين : حال من است و متحمل اين نوع مريدان شدن و التفات كردن بندگان ما را عار نيست . با اينكه درين عصر نظر به خرابى سلطنت هند جميع پادشاهزادگان هند ننوشته ، براى مطلب خويش جميعا در مقام خاطر جويى و رضا جويى و تملق نواب آصف الدوله بهادر بودند . ازين جا عقلا معلوم نمايند كه استغناى طبع مرشد زاده ايران و ايرانيان در چه مرتبه است . با وجود غربت و كربت و دور از ديار و يار ، نظر به غيرت ذاتى عالى صفاتى هرگز متحمل طبقه فخاريه ايرانيه نشدند ، ملخص كلام . . . ( 139 ) - كربت بمعنى حزن و دلگيرى .